IŞİD ve ABD'nin Olası Stratejileri (Teori Dergisi'nin Ekim 2014 sayısında yayımlandı)

Please download to get full document.

View again

of 27
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Categories
Published
Yazıda ilkin IŞİD’in künyesi, halifesinin kimliği ve örgüt arkadaşlarıyla tanışma ve kariyer öyküsü anlatılacaktır. Örgüt arkadaşlığının tanışma ortamı, kimi ünlü “cihatçılar”ın hidayeti nerede ve nasıl buldukları gösterilmeye çalışılacaktır. İkinci
  Girifl Yaz›da ilkin Ifi‹D’in künyesi, halifesinin kimli¤i veörgüt arkadafllar›yla tan›flma ve kariyer öyküsü anlat›la-cakt›r. Örgüt arkadafll›¤›n›n tan›flma ortam›, kimi ünlü“cihatç›lar”›n hidayeti nerede ve nas›l bulduklar› göste-rilmeye çal›fl›lacakt›r. ‹kinci olarak Ifi‹D’in kendine öz-gülü¤ü, El Kaide Merkez ve El Kaide Irak sürecindenkopuflunu simgeleyen dönemeçler, silahlanmas› ve te-rör tarz› üzerinde durulacakt›r.Yaz›da esasen ABD'ye ve Atlantik ittifak›na yak›nkaynaklardan yararlan›lacakt›r. Bu kaynaklara dayan›-larak ve gerçekler düzleminden sapmadan tutarl› bir us-lamlama yap›ld›¤›nda Ifi‹D'in emperyalizmle do¤rudanve dolayl› ba¤lant›s›n›n, esas görevinin bölgenin ege-men devletleri olan Suriye ve Irak'› zay›flatmak, böl-mek ve/veya bu devletleri bölme ve istikrars›zlaflt›rmasürecine katk› sunmak oldu¤u görülecektir. Örgütün ad› ve kimli¤i Ifi‹D, Irak-fiam ‹slam Devleti'nin k›saltmas›d›r. Ör-gütün özgün ad› “Devlet el ‹slamiye fi Irak ve el Islami-ye”. Di¤er adlar› Irak ‹slam Devleti (‹ngilizcesi IslamicState of Iraq, ISI), “Irak ve Suriye Islam Devleti” (‹ngi-lizcesi Islamic State of Iraq and Syria, ISIS) veya “Iraqve Do¤u Akdeniz ‹slam Devleti” (‹ngilizcesi IslamicState of Iraq and the Levant, ISIL). Ifi‹D ve ABD'ninolas› stratejileri Cenk Özda¤ Teori Genel Yay›nYönetmeni 3TEOR‹ • Ekim 2014  Ifi‹D'in, önceleri El Kaide'nin bir parças› oldu¤u söylenmektedir  1 . ‹ngil-tere ‹çiflleri Bakanl›¤›'n›n ilgili raporuna göre Ifi‹D 2014 Haziran'›nda ya-sakl› terör örgütler aras›nda say›lm›fl.2 fiubat 2014 tarihine kadar Ifi‹D,resmi makamlarca El Kaide içerisinde yer al›yor olarak görüldü¤ünden butarihten önce yasaklanmas› söz konusu de¤ildi. Ancak El Kaide'nin 2 fiu-bat 2014 tarihli resmi aç›klamas›na göre Ifi‹D ile El Kaide'nin ba¤lar› aç›kbir biçimde kopmufltur. Dolay›s›yla, 2 fiubat 2014 tarihiyle 2014 Haziran›aras›ndaki dönemde, en az›ndan ‹ngiliz devleti aç›s›ndan, Ifi‹D yasakl› te-rör örgütleri aras›nda yer almam›flt›r. Ifi‹D sözcüsü Ebu Muhammed El Adnani, medyaya gönderilen ses kay-d›nda flunlar› söylüyor: “‹slam Devleti'nin Konseyi [fiuras›] toplan›p hali-felik meselesini tart›flt›. ‹slam Devleti halifeli¤i kurma karar› ald›. Cihatç›din adam› Ba¤dadi Müslümanlar›n halifesi olarak belirlendi” sözleriyle ye-ni halife tan›t›lm›fl oldu. 2 Ifi‹D'in lideri Ebu Bekir El Ba¤dadi, flimdiye ka-dar bilinen ‹slami terör örgütlerinin liderlerinden çok daha güçlü bir konu-ma eriflti. El Ba¤dadi kimdir? Ba¤dadi 1971 y›l›nda Ba¤dat'›n 125 km uza¤›nda, Dicle nehrinin do¤uyakas›ndaki Samarra kentinde do¤du. 16 May›s 2010-7 Nisan 2013 tarih-leri aras›nda Irak ‹slam Devleti adl› örgütün “Emir”i olan Ba¤dadi, örgütünad›n› 8 Nisan 2013'te “Irak ve Do¤u Akdeniz ‹slam Devleti” olarak de¤ifl-tirmesiyle birlikte bu sözde devletin Emir'i haline geldi. 29 Haziran 2014'tehilafetin kurulmas› konusunda verilen örgüt karar›n›n ard›ndan, Ba¤dadi,‹slam Devleti'nin Halifesi ünvan›n› ald›. BBC'nin ulaflt›¤› bilgilere göre Ba¤dadi, Irak ‹slam Üniversitesi'nde ‹s-lam üzerine lisans, yüksek lisans ve doktora çal›flmalar›n› tamamlad› 3 . Ger-çek ad› Avvad ‹brahim Ali El Bedri El Samarrai olan El Ba¤dadi'nin kendiiddias›na göre soyu Hz. Muhammed'e dayanmaktad›r  4 . ”Halife” ilan edil-di¤inden beri de destekçileri taraf›ndan Halife ‹brahim olarak an›lmaktad›r.Ba¤dadi hakk›nda kay›tlardan bilinenlerin d›fl›ndakiler destekçilerinin sa-nal ortamda dolaflt›rd›klar› biyografisinden al›nmaktad›r. Bu biyografininözgün hali 2013'ün temmuz ay›nda takma ad› Ebu Humam Bekir Bin Abd 4TEOR‹ • Ekim 2014 1Home Office (UK), “Proscribed Terrorist Organisations”, A¤ustos 2014. ‹ngiltere'nin ‹çiflleriBakanl›¤›'nca haz›rlanan 2014 A¤ustosu'na ait Yasakl› Terör Örgütler raporu. 2http://www.businessinsider.com/heres-what-we-know-about-the-caliph-of-the-new-islamic-state-2014-6 ,  Agence France Presse , 29 Haziran 2014, eriflim tarihi: 16 Eylül 2014. 3http://www.bbc.com/news/world-middle-east-28560449 , “Abu Bakr al-Baghdadi: Islamic State'sdriving force”, BBC News. 31 July 2014. Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014.4Terrence McCoy, “How ISIS Leader Abu Bakr Al Baghdadi Became the World's Most PowerfulJihadi Leader”, http://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2014/06/11/how-isis-leader-abu-bakr-al-baghdadi-became-the-worlds-most-powerful-jihadi-leader/, Eriflim tarihi: 17Eylül 2014.  El Aziz El Athari, as›l ad›ysa Turki El Binali olan Bahreynli bir ideolog ta-raf›ndan kaleme al›nm›flt›r  5 . Bucca Kamp›: Kader mahkumlu¤u ya da kariyer planlamas› ABD'nin 2003'teki Irak iflgalinin ard›ndan, Ba¤dadi JJSAJ (JamaatJaysh Ahl al-Sunnah wa-l-Jamaah, Sunni Halk›n Ordusu Grubu), MSC(Mücahit fiura Konseyi, JJSAJ sonradan bu çat› örgüte biat edip flemsiyesialt›na girdi) 6 ve son olarak da Irak ‹slam Devleti adl› örgütlere kat›ld›. ABDSavunma Bakanl›¤› kay›tlar›na göre Bucca Kamp›'nda 7 2004 y›l› Aral›kay›na dek Irak'taki ABD kuvvetlerince “sivil enterne” olarak tutulan Ba¤-dadi yetkililerce sal›verildi. El Ba¤dadi'nin sal›verildi¤i dönemde BuccaKamp›'nda meydana gelen olaylar araflt›rmac› John Pike'a göre flunlar  8 : 7 Ocak 2004'te bir tutuklu kamptan kaç›yor. Kaç›flla ilgili raporda gardi-yanlar›n deneyimsizli¤i, görüfl alan›ndaki bulan›kl›k ve gardiyanlarla yöne-ticiler aras›ndaki iletiflim sorunlar› öne ç›kmaktad›r. 12 Ocak 2004'te 7 tu-tuklu gece saatlerinde kaçm›fl, bunlardan 5 tanesi yakalanm›flt›r. 26 Ocak2004'te yo¤un sisten yararlanan 3 tutuklu gece saatlerinde kaçm›fl. Görüflmesafesinin 10-15 metreye düfltü¤ü bir sis alt›nda tutuklular›n çitin alt›n-dan sürünerek kaçt›klar› rapor edilmifltir.19 Ekim 2004'te 26 yafl›nda gü-venlik alt›nda tutulan bir s›¤›nmac› bilinmeyen nedenlerden ölmüfltür. 9 ‹flin ilginci, örgütsel faaliyetleri bu denli ortada olan radikal bir ‹slamc›-y›, ABD insafa gelip sal›veriyor. ABD'nin Ebu Garip skandallar›na ve Buc-ca Kamp›'nda meydana gelen olaylara bak›ld›¤›nda hukuku çok da önem-semeyen bir devlet profili çizen ABD'nin konu El Ba¤dadi'ye gelince ald›-¤› tutum gerçekten de flafl›las›. Bu flafl›las› durum Al Akhbar'›n yazarlar›ndan Mohammed MahmoudMortada'n›n da dikkatini çekmifl. 13 Eylül 2014'te yay›mlanan yaz›s›nda,Mortada bu flafl›las› tabloyu gözler önüne seriyor : 10 5TEOR‹ • Ekim 2014 5Aaron YZelin, 31 Temmuz 2014, http://www.bbc.com/news/world-middle-east-28560449 , “AbuBakr al-Baghdadi: Islamic State's driving force”, BBC News. 31 July 2014. Eriflim tarihi: 17 Eylül2014.6Mücahit fiura Konseyi adl› örgüt Sunni ‹slamc› terör gruplar›n›n çat› örgütü olarak çeflitli ülkelerinterör raporlar›nda an›lmaktad›r. 2006 Ekimi'nde ad›n› Irak ‹slam Devleti olarak de¤ifltirdi¤ini beyaneden örgütün o dönemki karar›n alt›nda Ebu Hamza El Muhacir'in ad› yer almaktad›r. M›s›r'da do¤anEl Muhacir, Müslüman Kardefllere kat›lm›fl, sonras›nda 1982 y›l›nda M›s›r ‹slami Cihad örgütünekat›larak Bin Ladin'le tan›flman›n yollar›n› döflemifltir. 1999 y›l›nda Bin Ladin'in Afganistan'daki ElFaruk Kamp›'na kat›lm›fl ve bomba yap›m›, sabotaj gibi konularda uzmanlaflm›flt›r. MüslümanKardefllerden Bin Ladin'e, Bin Ladin'den Ifi‹D'e uzanan yollar› anlamak birbirinin içine geçeniliflkiler a¤›n› çözmek için hayati önemdedir. 7ABD ordusu taraf›ndan Irak'›n Umm Kasr bölgesinin yak›nlar›nda kurulmufl cezaevidir. EbuGarip'teki skandallar›n ard›ndan birçok tutuklu Ebu Garip'ten bu kampa nakledildi. 8John Pike, “Umm Qasr”, http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/umm-qasr.htm, eriflimtarihi: 17 Eylül 2014. 9John Pike, “Detainee Dies At Camp Bucca”, http://www.globalsecurity.org/wmd/library/ news/iraq/2004/10/iraq-041020-centcom01.htm, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014. 10Mohammed Mahmoud Mortada, “The mysterious link between the US military prison Camp Buccaand ISIS leaders”, http://english.al-akhbar.com/node/21519, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014.  “Komplo teorilerinin ötesinde, ki her fleyin bir plana uygun bir biçimdegöründü¤ünün s›kl›kla temellendirildi¤i bir ça¤›n komplo teorilerinde gö-rüldü¤ü gibi, Ifi‹D'in liderlerinin büyük bir bölümünün neden hemen hep-sinin Güneydo¤u Irak'ta, Umm Kasr'›n yak›nlar›nda ABD'nin iflgal kuvvet-lerince iflletilen Bucca Kamp›'nda tutuklu bulundu¤unu sormaya hakk›m›zvard›r”. Mortada'n›n da ortaya koydu¤u gibi birçok Ifi‹D lideri ayn› kamptan“mezun” olmufllard›. Mortada'n›n verdi¤i bilgilere 11 göre bunlardan baz›la-r›n› sayabiliriz: Ifi‹D'in önde gelenlerinden Ebu Ayman El Iraki, Irak iflga-li öncesi Saddam Hüseyin'in ordusunda görevliydi. Bucca Kamp›'ndan ç›k-t›ktan sonra Ifi‹D'in askeri konseyinde yer ald›. Askeri konseyin di¤er bir üyesi Adnan ‹smail Necm de Bucca'dayd›. O zamanlar Osama El Bilavi(Ebu Abdul Rahman El Bilavi) ad›yla biliniyordu. Ifi‹D, “Musul'un ‹flgali”operasyonunu ondan sonra adland›rd›. Adnan ‹smail Necm de Saddam Hü-seyin'in ordusunda yer alan görevlilerden olup yine ayn› flekilde Bucca'datutuklu bulunuyordu. Tutuklanma tarihi Ocak 2005. Ba¤dadi, Necm ve ElIraki ayn› tarihlerde Bucca'da bulunuyordu. Necm, Musul yak›nlar›nda 4Haziran 2014'te Irak ordusu taraf›ndan ölü ele geçirildi. O güne dek ‹slamDevleti'nin flura konseyinin bafl›ndayd›. Gerçek ad› Samir Abed Hamad Ubeydi El Dulaymi olan Hac› Bekir deBucca'n›n sakinlerindendi. Saddam Hüseyin'in ordusunun albaylar›ndanolan Hac› Bekir Bucca'da tutuldu. Serbest b›rak›ld›ktan sonra El Kaide'yekat›ld›. Ifi‹D'in Suriye'deki bafl›yd›, 2014 Ocak ay›n›n ilk haftas›nda Ha-lep'te öldürüldü. ABD'nin kamp›nda çekilmifl foto¤raf›n›n da yer ald›¤› bir görselle bir-likte El Ba¤dadi'nin kellesine ödül konup gazetelere ilan verildi. Ödülüntutar› 10 milyon dolard› 12 . Ba¤dadi'nin 2004 y›l›nda tutuklanana kadar ca-mide vaaz vermek ve ABD'nin Irak ‹flgali s›ralar›nda JJASJ adl› örgütleiliflkisi d›fl›nda hiçbir ciddi siyasal etkinli¤i olmad›¤› halde, Bucca Kam-p›'ndan sal›verilmesinden sonra onunla tarihlerde bu kampta bulunanlar›ny›llar y›l› yöneticilik yapt›klar› ve/veya iliflkide olduklar› örgütlere giripbirkaç y›l içerisinde çeflitli terör örgütlerinin yönetici kademelerinde bulu-nabilmesi flafl›rt›c› bir “baflar›” öyküsüdür. Halifeli¤e giden yolda her fleyBucca Kamp›ndaki tutuklu¤u döneminde ve hemen sonras›nda de¤iflmiflgörünüyor. De¤iflen ve de¤iflmeyen parametreler “Mücahit” lider Ömer El fiiflhani'nin de El Ba¤dadi'ninki kadar olmasa 11Ad› geçen ba¤lant›. 12http://www.dailymail.co.uk/news/article-2657231/Revealed-Obama-RELEASED-warlord-head-ISIS-extremist-army-five-years-ago.html, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014. 6TEOR‹ • Ekim 2014  da ilginç bir hikayesi var. Onun hikayesini BBC'nin muhabirlerinden NinaAkhmeteli'den okuyal›m: 13 “Tarkan Batiraflvili ad›yla do¤an ve Gürcistan'›n Pankisi Gorge bölge-sinde büyüyen Ömer El fiiflhani, Hristiyan babas›n›n hala yaflamakta oldu-¤u Birkiani kasabas›ndaki küçük ahflap bir evde yaflad›. Suriye ve Irak'ta-ki ‘cihat’, fiiflhani'nin ilk savafl deneyimi de¤ildi. 2008'de Rusya'yla olansavaflta Gürcü ordusunda görev yapm›flt›.” fiiflhani, bölgede yaflayan akrabalar›ndan Teimuraz Batiraflvili'nin anlat-t›¤›na göre iddia etti¤i gibi iman› nedeniyle de¤il, hakk›ndaki suçlamalar ve fakirlikten dolay› “kutsal yolculu¤a” ç›km›flt›. Hakk›ndaki suçlama (as-keri muhimmat› zimmetine geçirme) nedeniyle polis taraf›ndan aranm›flt› 14 .Batiraflvili'nin bu iddialar›n› do¤rulayan önemli bulgular bulunmaktad›r.Gürcistan Savunma Bakanl›¤›'n›n verilerine göre Batiraflvili (Ömer El fiifl-hani), askeri mühimmat› yasad›fl› yollardan nakletmek flüphesiyle 2010 Ey-lülü'nde tutuklanm›fl ve üç y›l hapse mahkum olmufltur  15 . Alan Cullison'unaktard›¤›na göre babas›na ‹stanbul'a gitti¤ini söyleyen Ba¤dadi orada Çe-çen diyasporas›n›n üyeleriyle tan›fl›p kendisinden birkaç ay önce davranana¤abeyinin ard›ndan Suriye'deki savafla götürülmeyi amaçlam›flt›r  16 . Para-s›zl›k ve Rus düflmanl›¤› kimilerine göre do¤ru kullan›ld›¤›nda çok elverifl-li motivasyonlar› pekifltirebiliyor. Batiraflvili'nin fiiflhani'ye, Tarkan'›nÖmer'e dönüflmesi için motivasyonlar bulundu, fiiflhani bir numaral› müca-hit haline geldi. Rusya'ya karfl› Çeçenlik ve Müslümanl›k kimli¤i, gözü-peklik, silahlara merak ve para bulma motivasyonu birleflti¤inde Tarkan,Ömer'e dönüflmeye bafllam›flt›. Kökten dincili¤in bileflenleri bu örnekte detamamlanm›fl görünmektedir. Profesyonel Ordu gibi çal›fl›yorlar El Ba¤dadi'nin ald›¤› yo¤un dini e¤itimin etkisiyle “Haçl› dünyaya kar-fl›” entelektüel bir zihin cihad› bafllatmas› beklenebilirdi. Bir ruhban s›n›-f›ndansa paral› asker toplulu¤una benzeyen yönetim kademesiyle bunun ta-mamen d›fl›nda bir profil çizen Ba¤dadi'nin tüm yard›mc›lar› (bakanlar›) yaeski askerlerden yahut dünyan›n çeflitli yerlerinde terör e¤itimi alm›fl eskicihatç›lardan olufluyor. Ifi‹D'in baflar›s›n› araflt›ran terör uzmanlar› BenHubbard ve Eric Schmitt, New York Times gazetesine yazd›klar› bir yaz›- 13Nina Akhmeteli, 9 Temmuz 2014, “The Georgian roots of Isis commander Omar al-Shishani”,http://www.bbc.com/news/world-europe-28217590, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014. 14Nina Akhmeteli, 9 Temmuz 2014, “The Georgian roots of Isis commander Omar al-Shishani”,http://www.bbc.com/news/world-europe-28217590, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014.15Alan Cullison, 19 Kas›m 2013, The Wall Street Journal, http://online.wsj.com/news/ articles/SB10001424052702303309504579181962177007316, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014. 16Alan Cullison, 19 Kas›m 2013, The Wall Street Journa l, http://online.wsj.com/news/articles/ SB10001424052702303309504579181962177007316, Eriflim tarihi: 17 Eylül 2014. 7TEOR‹ • Ekim 2014
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks